Ruinen

Ten zuiden van Ruinen bereiken we opnieuw de Ruiner Aa. Het Drentse beekje gaat hier over in de Wold Aa, die verderop in Meppel in het Meppelerdiep uitmondt. Ik kijk vanaf de brug. Het water onder me is bewegingloos, de beek blijkt ‘genormaliseerd’ (lees: gekanaliseerd), ze ligt vermoeid in het landschap. Ooit waren hier natte heidevelden, maar die zijn allemaal ontgonnen. De grond oogt droog. Aan de overkant is een ruilverkavelingsweg strak langs de beek getrokken. Bernhard Hanskamp, die vandaag weer mijn wandelgast is, mompelt afkeurend. Hij wijst terug, naar Ruinen. Daar, zegt hij, liep ooit de Ruiner Aa, en als je goed op de kaart kijkt zie je nog restanten van de oude beekloop, net onder het dorp. Hij begint over een kasteel en over de machtige heren van Ruinen, en noemt de namen van landschapshistorici Theo Spek en Tessa van der Laan. Hanskamp denkt dat je iets van de vroegere situatie bij Ruinen zou kunnen herstellen. Je zou de Oude Ruiner Aa daar opnieuw tot leven moeten wekken.

Thuis lees ik over een opknapbeurt van de bovenloop van de Ruiner Aa. Boven Pesse laat het waterschap waterbergingen aanleggen. Ook de watergang zelf wordt opgeknapt, er komen nieuwe stuwen en bestaande stuwen worden geautomatiseerd. Bij Ruinen verandert er echter niets. Maar dan stuit ik op een inspiratiedocument van Landschapsbeheer Drenthe over de omgeving van Ruinen. Men beschouwt de drie Nationale Parken in Zuidwest-Drenthe in hun onderlinge verband en zet in op de betrokkenheid van de bewoners. Die laatsten pleiten voor een aantrekkelijker landschap rond hun dorp, waardoor de recreatieve druk niet eenzijdig op het Dwingelderveld wordt gericht. “Rondom Ruinen hebben in het verleden vele houtsingels (elzensingels) gelegen die op de kaarten van 1900 en 1925 nog goed te zien zijn. Ten oosten en noordoosten van Ruinen, lagen veel houtsingels loodrecht op de beekloop van de Ruiner Aa. Als de kaart van 1925 wordt vergeleken met die van 2022 zijn er zeer veel houtwallen en houtsingels verdwenen. Tevens heeft de beek vrijwel nergens meer een meanderende loop. Om zowel de meandering, als de houtwallen en houtsingels terug te brengen, zijn gebiedsprocessen nodig en grote partijen die hier financieel aan kunnen bijdragen.” Noem het een mooie landschappelijke opgave.