Bijlmermeer

Onze wandeling beginnen we in Kraaiennest. Eenmaal de Karspeldreef overgestoken en voorbij de blinde gevel langs de Kromwijkdreef, komen we in K-buurt Zuidwest: welkom in de Bijlmer, Amsterdam Zuidoost! Nieuwe woningbouw is hier langs de meanderende fundamenten van een afgebroken hoogbouw opgetrokken. Het oogt niet slecht. Terug bij de Karspeldreef nemen we de bouwput in ons op: men is hier bezig de verlaagde dreef aan de zuidzijde stevige bouwbokken toe te voegen die het profiel flink zullen vernauwen. Waarom lopen we hier? We willen de vernieuwing van de K-buurt in de Amsterdamse Bijlmer in ons opnemen. Maar het is wel wennen. Elke kavel heeft weer een ander karakter en een andere kleur, alsof de stedenbouwkundige op zijn beeldscherm de boel in stukken heeft gehakt en elk stuk aan een andere architect heeft gevoerd. Voorbij de Groesbeekdreef krijg ik er zelfs moeite mee: een sporthal staat daar verloren op het vormeloze binnenterrein. Vergeefs zoek ik naar de ingang. Overal hekken en prikkeldraad en blinde gevels. Abrupt eindigen de mooie wadi’s bij de buren. Ze gaan liefdeloos over in de kale vlakte rond het gymnastieklokaal dat is voorzien van drie werphengels van boompjes.

Waar de Karsteldreef zijn oude tracé herneemt, passeren we een fietstunneltje naar het zuiden. Ineens betreden we een ongekend groene en harmonieuze wereld van woonerven. Overal royale bomen, alsof we een essenlandschap zijn binnengetreden. Dit is Kelbergen. Ik herken onmiddellijk de hand van architect Sterenberg uit Ter Apel. Overal stuiten we op fraaie hoogteverschillen. Zeshonderd woningen van dezelfde architect, gebouwd met behulp van tunnelbekisting en in uniforme muren die uit grijze betonsteen zijn opgetrokken. Even denk ik dat we in Emmen zijn aanbeland. Mooi en ingenieus ook hoe in het opgespoten vlakke terrein in de polder delen werden afgegraven en elders werden opgehoogd. Zo ontstonden parkeerkuilen waaromheen de hoger gelegen bebouwing werd geschakeld. Het ruimte-effect is ronduit fantastisch, ook door de omringende bomen – eiken, essen, iepen – die inmiddels volwassen zijn geworden. Jammer dat de recente invullingen van de K-buurt niet deze bijzondere kwaliteit hebben gekregen. In 1971 kon men zoiets kennelijk nog wel. Ga een eind lopen en laat je betoveren.