Vanaf station Saint Lazare, Parijs, is het een uur treinen naar Pontoise. Daarna met het boemeltje het dal van de Oise in. Even later staan we op het stationnetje van Chaponval. Eindelijk op het platteland. Op ons dooie gemak wandelen we naar het huis van de excentrieke neuroticus Paul Gachet. Het pand dat Vincent van Gogh frequenteerde ligt tegen de helling achter een hoge muur voornaam te wezen; het kijkt uit over de rivier. We moeten denken aan hoe de dokter de zieke schilder adviseerde om zich volledig op zijn werk te storten. Het zou hem afleiden en de demonen in zijn hoofd doen verstommen. Dus ging hij koortsig schilderen. Werkelijk alles schilderde hij. Maar bovenal de tuin van Charles-Francois Daubigny, waar hij zijn mooiste doeken maakte. Daarom moeten we door, naar Auvers-sur-Oise, te beginnen in Auberge Ravoux waar de schilder in de zomer van 1890 enkele weken verbleef en vanwaaruit hij dagelijks naar boven, naar de graanvelden, klom om er het landschap vast te leggen. Hij wilde een nieuw begin maken.
“Hij hoefde de deur van de Auberge Ravoux maar uit te stappen om op een beeld van eenzaamheid en verlatenheid te stuiten,” schrijven Steven Naifeh en Gregory White Smith in hun vuistdikke biografie over Van Gogh. Ze bedoelen het gemeentehuis van Auvers, ‘een kubus van steen’ die Van Gogh op een doordeweekse dag schilderde, maar wij klimmen juist naar boven. Daar treffen we de boomwortels aan die hij later óók schilderde. “Hij richtte zijn brede blik zo strak op de knoestige oude wortels, kruipplanten en nieuwe scheuten – de lucht, de grond en ook de boom zelf elimineerde hij – dat de vormen en kleuren het verband met de realiteit verliezen en, net als Vincent, een verre, diepere wereld betreden, abstract en fascinerend.” De exacte locatie van ‘Racines’ werd in 2020 door Wouter van der Veen, wetenschappelijk directeur van het Van Gogh Museum, ontdekt. Het pad heet nu ‘Le Sentier du dernier tableau’. Een bord nodigt uit om de wortels aan te raken. Maar ook om te gaan wandelen in de ‘laatste voetsporen’ van de schilder. Een paar uren na voltooiing van Racines pleegde hij zelfmoord op zijn kamer. Niets zo moeilijk als het maken van een nieuw begin.
Geef een reactie