Egmond

Aan de noordkant van Egmond aan Zee was ik nog nooit geweest. Vandaag wandelen we er. Weg is de zon, maar er valt ook geen regen. We komen uit de richting van het strand en bewonderen eerst de stuivende duinen van het Nieuwe Land. Daarachter liggen schitterende plassen en poelen. Verderop belanden we op een slingerend karrenspoor dat door De Nollen leidt. Deze Nollenvallei is gelegen in de Wimmenummerduinen (vernoemd naar de vroegere eigenaar Jonkheer Six van Wimmenum) en telt meer dan 340 duinlandjes, ‘lankies’ genaamd. Egmonders verbouwen er sinds 1850 hun groenten. Oorspronkelijk waren dat aardappelen. De akkertjes worden door zandwallen omgeven. Auto’s kunnen er niet komen, dus wandelen we er op ons gemak; het voelt alsof je hier teruggaat in de tijd. Maar niets is minder waar. Recente veranderingen zijn juist zeer ingrijpend en ze zeggen iets over deze tijd. In 2023 en begin 2024 had de vallei ernstige hinder van wateroverlast. Door extreme regenval stond het grondwater in de duinen maandenlang uitzonderlijk hoog. Het is een beschermd natuurgebied en de eigenaar – PWN – mocht niet zomaar pompen. Sommige huisjes moesten worden gesloopt. Klimaatverandering eist zijn tol. Het afgelopen jaar werd een aantal huurplaatsen daarom opgehoogd.

De werkzaamheden van PWN werden aangegrepen om een ander, netelig probleem aan te pakken. In de vallei moesten, net als op veel meer plaatsen in de duinen, sneeuwbes en rimpelroos worden verwijderd. Het zijn invasieve exoten die in het natuurgebied niet thuishoren en die de inheemse soorten verdringen. Men groef ze met wortel en al uit de duingrond. En daarna moest de bovenlaag worden kaalgeschraapt om terugkeer te voorkomen. Na te zijn gezeefd kon de grond worden gebruikt voor ophoging elders. Ze noemen dat ‘werk met werk maken’. Voor sommige delen van De Nollen was dit nog een hele klus, maar andere delen bleven gespaard. Wel moesten alle huurders eerst worden gehoord, er bleek maatwerk nodig. Eind 2025 waren de werkzaamheden afgerond. Men noemt dit een van de mooiste stukken ongerept duingebied van Nederland. Een eeuwenoud landschap van akkertjes en duinen, dat is het zeker, maar door klimaatverandering en recente menselijke verstoringen wordt het in zijn voortbestaan bedreigd. Dat wijken van de zon vandaag, is dat een teken?