Holwert

Over de boot naar Ameland. Hoe lang kan hij nog varen? Het gesprek daarover begint met een voettocht door de kwelder bij Holwert. Harry Feenstra en Johan de Lange tonen ons waar de boot vroeger vertrok. In de loop der jaren blijkt de pier flink verlengd, verbreed èn opgehoogd. Ruim duizend auto’s kunnen er parkeren. Het is niet genoeg, hij ligt hier verkeerd. Ze vertellen over de snelle aanslibbing van de kwelder, het Engelse slijkgras dat hier eigenlijk niet hoort, maar dat is gaan domineren en dat grote, dichte grasvelden vormt. Dit is land van It Fryske Gea, maar de natuur wordt snel monotoon. De meeste vogels zijn verdwenen. Al dat slib bedreigt ook nog eens de vaargeul van de boot naar het eiland. Elk jaar moet er in de Reegeul 1,8 miljoen kubieke meter slib door schepen worden gebaggerd. Dat is liefst 3 kuub per passagier. Met onze verschillende achtergronden worden we gevraagd om breed te denken aan het begin van de zogenoemde MIRT-verkenning (MIRT = Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Na afloop spreken we elkaar in het restaurant op de pier. Welkom in het antropoceen!

In plaats van met een snelle of dure oplossing voor de vaarverbinding te komen die het misschien maar tien of twintig jaar houdt, stellen we voor om over een langere termijn en in een bredere context te denken. Waar komt al dat slib vandaan? Is kustverdediging door middel van zandsuppletie misschien de oorzaak? Maar dan is dit geen natuurlijk proces. En wat brengt al die mensen jaarlijks naar het eiland? – 35 procent neemt zelfs zijn auto mee! Welke toekomst past bij Ameland als het varen met grote schepen op termijn onmogelijk wordt? Is er ook een toekomst voor Ameland te ontwikkelen die duurzaam is? Denk in termen van herstel. Herstel betekent dat je erkent dat je te ver bent gegaan en dat je terug moet wijken. Vraag jezelf af: hoe heeft het zover kunnen komen en verdiep je in de geschiedenis. Lees ‘Het recreatielandschap van Ameland’ (2019) van Robin Weiland. Betere bereikbaarheid, marketing en de grootschalige bouw van faciliteiten hebben met name op Ameland geleid tot een explosieve naoorlogse groei van het aantal toeristen tot inmiddels 600.000 jaarlijks. Echter, groei is niet meer aan de orde. Ook eilandbewoners vinden dat de grenzen zijn bereikt (WNL Stand van Nederland 19 mei 2023) Kunnen we iets herstellen? Hoe ver moeten we terug?