Martenshoek

Wie het oude Winschoterdiep vanaf Zuidbroek in westelijke richting te voet wil volgen komt bedrogen uit. Er is daar alleen het nieuwe Winschoterdiep of nee, het oude is er plaatselijk verbreed en er zit een knik in. Pas na de werf van Pedro Boat kunnen we hem in het land zien liggen, want daar wijkt hij van het nieuwe kanaaltracé. Zo wandelen we over het Westeindepad door veenkoloniaal land en komen uit bij Sappemeer. Daar, vanaf het begin van het lint, is het oude Winschoterdiep echter gedempt, het kanaal waar eind zeventiende eeuw alles mee begon bestaat niet meer. Mijn wandelmaat weet er alles van. Ger Blijham schreef samen met Wicher Kerkmeijer Nieuw van de Bijl. Driehonderdvijftig jaar scheepsbouw langs het Winschoterdiep 1650-1999 (1999). Dus vervolgen we onze weg over de kilometerslange, met bomen beplante middenberm. Wie door het lint van Sappemeer loopt kan zich gemakkelijk nog het oude diep voorstellen. Mooi historische bebouwing wordt er afgewisseld met strokartonfabrieken en kerken, alles in het lange lint. En kijk, daar links woonde Aletta Jacobs.

Zo komen we in Hoogezand en even later in Martenshoek, waarna we ook nog Foxhol en Kropswolde zullen aandoen. In Martenshoek nemen we de tijd om eens goed rond te kijken. Vroeger lag daar een sluis. Rond de sluis lagen cafés, logement Poppens, winkels, bedrijfjes met scheepsbenodigdheden, een schoenenfabriek, een touwslagerij en een lijnbaan, het was er een drukte van belang, alle schippers moesten immers wachten, dit was een van de drukste vaarwegen van Nederland. Maar in 1944 werd de sluis buiten werking gesteld en toen na 1953 het nieuwe Winschoterdiep gereedkwam omdat het oude water een hindernis bleek voor de steeds groter wordende schepen, viel het leven hier stil. Eerder waren de scheepswerven al naar het westen getrokken. In 1989 heeft men ook dit brede water inclusief sluis met een dikke laag zand afgedekt en er een parkeerplaats op gemaakt. Veel winkelpanden zijn nieuw, het is hier allerminst druk. Is de sluis er nog? Kunnen we het water niet weer uitgraven en de ooit vitale sluis herstellen?