Spijkerboor

Bij Spijkerboor stappen we in een kano, Jasper achterin, ik voorin. Naast ons nog vier kano’s. Even later peddelen tien mannen over de Hunze, de geschonden rivier die ontspringt ten oosten van Gasselte, Drenthe. Bij Zoutkamp mondt ze uit in het Lauwersmeer. Op uitnodiging van UNESCO Geopark de Hondsrug roei ik een dagje mee, van Spijkerboor in Drenthe naar molen de Biks, vlak onder de stad Groningen. De dag begint warm, er staat geen zuchtje wind. Laag tussen het riet lopen de temperaturen snel op, het zweet gutst over mijn voorhoofd. Als ik niet voldoende drink krijg ik een zonnesteek. De hele dag is er geen auto te bekennen, zelfs geen bebouwing, ik zie alleen maar riet. Weinig bomen ook. Wel overal vogels. Zelden heb ik zoveel vogels gehoord. Een dag lang leef ik in de illusie dat ik door een wildernis vaar. Niets is echter minder waar. Ooit was het Hunzedal vijftien kilometer breed, maar daarna werd het veen ontgonnen. Er kwamen boeren die het water zo snel mogelijk wilden afvoeren; de Hunze werd gekanaliseerd. Tegenwoordig is er, dankzij aankoop van marginaal boerenland, nieuwe natuur teruggebracht en kwamen er grote waterbergingsgebieden, de Hunze meandert weer.

Vind ik het mooi? Zeker. Is nu alles weer goed? Nee dat niet. Het Hunzedal is nog altijd aan de smalle kant, de landbouw domineert onverminderd, het kwelwater van de Hondsrug voedt weliswaar de gedeeltelijk herstelde rivier, maar in droge periodes moet veel water worden aangevoerd, helemaal uit het IJsselmeer. Dat wordt vanuit Lemmer via Dorkwerd naar de Hunze tien meter omhoog gepompt. Om onze kano’s het vereiste waterpeil te bieden is dus veel diesel nodig en de vraag is of het IJsselmeer al dat water ook in de toekomst nog naar Groningen en Oost-Drenthe kan transporteren. Klimaatverandering betekent op termijn het verdwijnen van de gletsjers en het droogvallen van de Rijn. Iemand in het gezelschap vertelt dat hij afgelopen zomer in Grindelwald, Zwitserland, is geweest. Het was er prachtig. Ik vraag hem hoe het met de gletsjer was. Tussen 1981 en 2014 is deze met drie kilometer teruggetrokken. In 2006 stortte een deel van de oostwand in de kloof. Er werd een werktunnel aangelegd die het water nu in de rivier laat stromen. Vooralsnog wordt de Rijn, en daarmee de Hunze, met de laatste resten smeltwater gevoed.