Fourier in de woestijn

On 8 december 2017, in duurzaamheid, by Zef Hemel

Gehoord in de Grand Hyatt te Dubai op 7 november 2017:

Afbeeldingsresultaat voor the sustainable city dubai

De laatste spreker op de eerste dag van het Future Mobility-congres in Dubai was zowaar vrouw. Ze heette Tara Tariq en bleek de Monitoring and Reporting Manager van SEE Nexus, Verenigde Arabische Emiraten. Ze vertelde ferm en met passie over The Sustainable City, een project van een geavanceerde nieuwe enclave voor expats in Dubai die honderd procent duurzaam zou zijn. De ontwikkelaar, Diamond Developers, stelt dat hier, in de woestijn aan de Perzische Golf, een netto uitstoot kan worden bereikt van nul procent CO2 door een kleine stad van 500 villa’s te bouwen op 46 hectare die volledig draait op zonnepanelen. Een ziekenhuis, een internationale school en een hotel voor gasten moeten het leven veraangenamen. Het gaat om een enclave van in totaal 2700 inwoners in Dubai die samen 10 MWP opwekken met behulp van 40.000 zonnepanelen. Midden in de enclave bevinden zich elf bio-domes voor stadslandbouw waar op 3.000 vierkante meter groente wordt verbouwd, het verkeer gaat met elektrische auto’s, 350 m3 meter grijs water wordt er per dag gerecycled, het programma is ronduit indrukkend. Inmiddels is de stad gerealiseerd.

Het project deed me denken aan de vroeg-negentiende eeuwse Phalansteres van Charles Fourier. Buiten het hectische Parijs wilde deze Franse utopist een groot aantal zelfvoorzienende enclaves bouwen die de toekomstige bewoners gelukkig zouden maken en die de vieze en overvolle Franse metropool zouden doen vergeten. Er zou eten in overvloed zijn, alle voorzieningen zouden de 1400 inwoners voorzien van alle gemak, er kwamen paardenstallen, werkplaatsen, gaarkeukens; deze utopische droom zou beslist werkelijkheid worden voor iedereen. Of eigenlijk deed het project me denken aan de vroegste vakantieparken van Centerparcs, maar dan helemaal duurzaam gemaakt. Het mooiste nog vond ik de tekst over de bufferzone langs de grens van de enclave. In de bijgeleverde brochure lees ik het volgende: “The borders of The Sustainable City act as the first line of defence against pollutants. With a remarkable 10-meter-high buffer zone running along the periphery of the development consisting of 2.500 trees scattered in multiple layers, purifying the air coming into the city will be a breeze.” Hier, in deze schaduwrijke bufferzone, kun je ook paardrijden.

Tagged with:
 

Dubai. To do business

On 27 november 2017, in boeken, economie, by Zef Hemel

Gelezen in ‘Hello Dubai’ (2010) van Joe Bennett:

Afbeeldingsresultaat voor hello dubai

 

Gekocht in Dubai in een shopping mall. Interessant en humoristisch boek van de Brit Joe Bennett over zijn leven als expat in Dubai. Zeker geen wetenschappelijk boek, maar in ‘Hello Dubai’ valt veel te leren en te lachen om de jonge metropool in de Arabische woestijn, met uitstapjes tot in de verre omgeving. Over het vliegen met Emirates. Over hoe gevaarlijk het autorijden in Dubai is. Over hoe lelijk het hotel is waarin uitgerekend ik de laatste dagen verbleef (“The Hyatt is a brown and ugly monolith.”) Over de koninklijke familie. Zonder vooroordelen schrijft Bennett over de voors en tegens van dit enorme gewaagde experiment in de Arabische woestijn. Experiment van wat? Van globalisering. Zoals globalisering belichaamd in de persoon van Varood, zoon van een Afrikaanse vader en een Indiase moeder. Begin jaren 70 verlieten zijn ouders Oeganda, op de vlucht voor Idi Amin. Eerst richting Engeland, toen naar de VS. Sinds enkele jaren woont en werkt Varood in Dubai. Hij werkt in de private equity handel. Volgens Varood is Dubai net als Singapore, maar dan beter. “People come here to make things happen. Everyone just gets on with things so there’s no real class system. You’re judged only on your success.”

Mooie beschrijving geeft Bennett trouwens van globalisering. “Globalization is the new form of empire. Despite its name it is largely unconcerned with territory. Its unit of organization is not the nationstate, but the corporation. It has been enabled by the jet plane and more recently by the internet. It originated in the States but has become a game played by all wealthy nations with the Americans still in the lead, but with countless others at their heels. It’s a game of money.” Steden als Dubai vormen van deze globalisering de fysieke belichaming. Binnenkort start weer mijn collegereeks op de Universiteit van Amsterdam over ‘Cities in Transition’. Ik spreek dan met de studenten over de transitie van wereldsteden als gevolg van de globalisering; Moskou, Seoul, Istanbul, Toronto, en ook Dubai passeert straks de revue. “Here was an untaxed and largely unregulated place from where to do business,” aldus Bennett. Je kunt Dubai gemakkelijk veroordelen, maar dat is onterecht. “Dubai is indeed new, rich and cocky. (…) The nub of Dubai has always been, and continues to be, trade. Exactly the same is true of New York, or of Shanghai, or of Simon Jenkin’s London. Cities exist to do business. It’s how they become cities.” Zo is het. Op zichzelf niets nieuws. Steden vergaren rijkdom. Dubai doet dat in extreme mate. Dubai is een verdienmodel.

Tagged with:
 

NEOM, de nieuwe metropool

On 24 november 2017, in internationaal, stedenbouw, by Zef Hemel

Gelezen in Business Insider van 24 oktober 2017:

Afbeeldingsresultaat voor neom saudi arabia

 

Een nieuwe megastad, genaamd NEOM, wil Saoedi Arabië gaan bouwen aan de Rode Zee, dicht bij de monding van het Suez kanaal. U heeft het vast al gelezen. Kosten: 500 miljard dollar. Omvang: liefst 33 keer het oppervlak van New York City. De jonge kroonprins van het olierijke koninkrijk kondigde zijn ambitieuze plan onlangs aan op een zeer grote persconferentie in Riad en nodigde de aanwezige 3500 investeerders afkomstig uit 88 landen uit om in zijn stoutmoedige onderneming te stappen. De stad moet helemaal duurzaam worden, met energie uitsluitend afkomstig van wind en zon. Er wordt gedacht aan intensief gebruik van drones en zelfsturende elektrische auto’s, een stad met meer robots dan mensen. Een oud-directeur van Siemens is de projectleider. ‘Dromen is gemakkelijk, maar realiseren is hard werken’, gaf de kroonprins toe. Betrokkenen verwachten dat de nieuwe megastad uit economische zones zal bestaan, waar buitenlandse investeerders geen belasting hoeven te betalen. Ook zal het Saoedische rechtssysteem er niet gaan gelden. Dat is het succesvolle model van Dubai, Shenzhen, Shanghai en vele andere Aziatische tijgers. Vooral China,denkt men, zal in de nieuwe metropool gaan investeren. Met een brug naar Egypte – de King Salman Bridge over de Golf van Akaba – zullen Afrika en het Midden-Oosten via NEOM worden verbonden.

Het grondgebied van NEOM strekt zich uit tot in Egypte en Jordanië. Elk land zal hier zijn eigen haven kunnen bouwen. Het lijkt erop dat de drie in de stedelijke ontwikkeling intensief gaan samenwerken, maar tijdens de persconferentie bleek daar nog niets van. Een eerste vliegveld voor werknemers wordt op dit moment gebouwd en moet in 2019 operationeel zijn. Voorbereidingen zijn inmiddels getroffen voor een definitieve luchthaven. In 2025 moet de stad worden opgeleverd, maar al voor die tijd zal NEOM Bay zijn deuren openen, later uit te groeien tot de Hamptons van NEOM. Kroonprins Mohammed bin Salman denkt dat Dubai, Bahrein en Koeweit zullen profiteren van de nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarbij trok hij de vergelijking met Singapore en Hongkong. Handel en verkeer tussen deze metropolen hebben de hele Aziatische regio vooruit geholpen. NEOM wordt dus geen concurrent. Saoedi Arabië telt 20 miljoen inwoners, 70 procent van de bevolking is jonger dan 30 jaar. Het Midden-Oosten kent de jongste en snelst groeiende bevolking ter wereld. NEOM moet, net als Dubai, in deze snel opkomende regio voor werk en welvaart gaan zorgen. NEOM wordt niet Arabisch, maar internationaal. Bespeuren we hier de contouren van de stad van de toekomst?

Tagged with:
 

14.000 hotelkamers extra

On 15 november 2017, in toerisme, by Zef Hemel

Gelezen in Gulfnews van 8 november 2017:

Afbeeldingsresultaat voor dubai tourism statistics

Het gaat goed met Dubai. De stad aan de Perzische Golf was zwaar getroffen in de economische crisis van 2008, maar is er weer helemaal bovenop. In Gulfnews las ik dat de stad in de eerste negen maanden van dit jaar liefst 11,58 miljoen internationale overnachtingen heeft genoteerd. Dat is een groei van niet minder dan 7,5 procent ten opzichte van de eerste negen maanden van 2016. De grootste groep buitenlandse toeristen komt uit India, met 1,5 miljoen toeristen. Hier blijkt sprake van 20 procent groei. Op de tweede plaats staat Saoedi Arabië met 1,25 miljoen toeristen, gevolgd door Groot-Brittannië met bijna een miljoen bezoekers. China staat op plaats vijf met 573.000 toeristen, maar let op, de groei van het Chinese aandeel is astronomisch: in één jaar tijd groeide deze met 49 procent. Nog een paar jaar en het straatbeeld van Dubai is helemaal Chinees. Veel mensen denken dat Dubai geld verdient met olie, maar dat klopt niet. De grootste omzet haalt de stad uit toerisme, gevolgd door onroerend goed en financiële dienstverlening. Afgelopen jaar bezochten 14,9 miljoen internationale bezoekers de stad. Dat is een miljoen meer dan Amsterdam.

Toerisme in Dubai begon eigenlijk pas in 2000, toen sjeik Mohammed het Burj al Arab hotel opende. Het zevensterrenhotel aan de kust, wit en in de vorm van een zeil, werd een regelrecht icoon. Het zou 650 miljoen tot 2 miljard euro hebben gekost, het bezit 16 Rolls-Royces en een overnachting in het hotel kost 7.000 euro. Russen schijnen er dol op te zijn. Toch kost Burj al Arab meer dan het opbrengt. Maar de iconische werking echter sorteert het effect. Inmiddels telt de stad meer dan 350 luxueuze hotels met in totaal 40.000 kamers. Volgens Jim Krane is deze gigantische groei uitsluitend te danken aan sjeik Mohammed, die de sector zelf heeft ontwikkeld en die Burj al Arab in bezit heeft. Zijn bedrijf heet Jumeirah International, het bezit alle resorts in Dubai. Dubai trekt inmiddels meer toeristen dan Australië, Brazilië of India. Toerisme maakt al een kwart uit van de totale stedelijke economie; jaarlijks stroomt 23 miljard dollar de stadstaat binnen dankzij buitenlands toerisme. Ik bezocht afgelopen week Palm Jumeirah met het Atlantis hotel met 1539 kamers op de kop. Op het dijklichaam rond de opgespoten palmbladeren verrijzen op dit moment meer dan 32 hotels. Als ze gereed zijn, zal Dubai 14.000 hotelkamers extra tellen.

Tagged with:
 

Stad van goud

On 13 november 2017, in wonen, by Zef Hemel

Gelezen in ‘Dubai. The Story of the World’s Fastest City’ (2009) van Jim Crane:

Afbeeldingsresultaat voor sonapur dubai workers camp map

Dubai doet inderdaad sterk denken aan Shenzhen, meer nog dan aan Las Vegas. De groei van de stadstaat in het Midden-Oosten ging eigenlijk pas in 1985, met de bouw van het WTC, van start. Dertig jaar later overtreft de skyline van de jonge megastad al bijna die van New York. Wie de uiterst moderne metro neemt of de King Zayeed Road helemaal afrijdt, beweegt zich door een kilometerslang oerwoud van de meest bizarre wolkenkrabbers die in dichte clusters haastig lijken te zijn weggezet langs de kustlijn, een soort Manhattan aan de Perzische Golf. Ook het Chinese Shenzhen heeft in extreem korte tijd een soortgelijke krankzinnige groeispurt doorgemaakt en net als daar is die belachelijk snelle groei gefundeerd op de instelling van tal van Economic Zones, waar milde belastingregimes gelden voor onderdelen van het internationale bedrijfsleven. Een andere pijler is de luchthaven. Alleen door de lucht kan men de miljoenenstad bereiken. Geen wonder dat Dubai International Airport midden in de stad ligt en zowel over de weg als met de metro snel is te bereiken. De stad kijkt trouwens uit naar de opening van de nieuwe luchthaven in het zuidelijke deel, waar Dubai South menig nieuw vastgoedavontuur zal gaan genereren, te beginnen met de Wereld Expo pal naast het nieuwe vliegveld. Tussen de twee vliegvelden in, op de plaats van de vroegere militaire barakken, wordt op dit moment het nieuwe stadscentrum gebouwd: Burj Khalifa.

Minstens zo indrukwekkend tijdens mijn recente bezoek vond ik Sonapur – Al Muhaisnah 2, maar voor de Indiërs ‘Stad van Goud’ –, dit is het stadsdeel waar meer dan tweehonderdduizend Aziatische arbeiders dicht opeengepakt en in afzondering samenwonen in pensions en barakken. Sonapur – zeg maar gerust het grootste werkkamp op aarde – ligt dicht bij het vliegveld. Meer dan de helft van de inwoners is Indiër, de rest komt uit Pakistan, Bangladesh en Sri Lanka; honderd procent is man. Zij zijn het die Dubai opbouwen. Een deel leeft illegaal omdat hun werkvergunningen zijn verlopen. Elke ochtend en avond worden de legalen in oude Indiase bussen tussen de bouwputten en woontorens in aanbouw en hun verblijfplaats heen en weer gereden. Dubai beschouwt hun aanwezigheid als een groot gevaar. Stakingen komen er regelmatig voor. Toeristen willen niet met wantoestanden worden geconfronteerd. Dit heeft de autoriteiten doen besluiten om de woon- en leefomstandigheden van de arbeiders in Sonapur te verbeteren. Sjeik Mohamed waakt er persoonlijk over. Bedrijven worden gemaand de onderkomens van hun personeel op te knappen. De verbeteringen zijn al duidelijk zichtbaar. In het stadsdeel is het daardoor tot op heden rustig gebleven en door de bouw van de nieuwe, verbeterde onderkomens groeit Dubai ook hier pijlsnel. Hoewel de ongelijkheid groot blijft, gaat ook de onderklasse in deze multiculturele smeltkroes erop vooruit. En iedereen heeft werk. Dat is ongekend in het Midden Oosten.

Tagged with:
 

Revolutie van de zelfsturende auto

On 9 november 2017, in duurzaamheid, infrastructuur, by Zef Hemel

Gehoord in het Grand Hyatt Dubai op 7 en 8 november 2017:

Afbeeldingsresultaat voor future mobility dubai

 

De uitnodiging kwam van Messe Frankfurt maar de opdrachtgever was het Directoraat-Generaal Transport van de stadstaat Dubai. Of ik wilde komen spreken op de derde Future Mobility conferentie in november in Dubai over de nieuwe stedelijke landschap na de introductie van de zelfsturende auto. Ik zegde toe. Heeft de sjeik van Dubai niet laten weten dat in 2030 een kwart van alle personenvervoer binnen de stadstaat zelfsturend  zal moeten zijn? Onlangs schafte het emiraat 500 zelfsturende auto’s aan om met de nieuwe technologie te gaan experimenteren. Als ergens in de wereld zelfsturende auto’s gaan rijden, dan is dat in Dubai aan de Perzische Golf. Onze steden, die helemaal zijn ingericht op autoverkeer, kunnen met de komst van de SDV een ware revolutie tegemoet zien. Daarom maakte ik, nieuwsgierig, afgelopen week mijn opwachting in Dubai om voor een gehoor van ruim tweehonderd belangstellenden uit de hele Golfregio vier toekomstscenario’s voor steden te schetsen. Nooit eerder was ik in Dubai geweest. Hier was de complete auto-industrie aanwezig om het emeritaat zijn kunnen te tonen. Audi, BMW, Mercedes Benz en General Motors lieten, samen met Tesla, hun nieuwste modellen zien en maakten in hun presentaties duidelijk dat we de revolutie van de zelfsturende auto al dicht zijn genaderd. Allen erkenden dat deze revolutie in metropolen zal beginnen.

Samen met New York, Zweden, Abu Dhabi (Masdar) en Groot-Brittannië presenteerde Amsterdam in Dubai hoe zij zich voorbereidt op de komst van de nieuwe technologie. Eind dit jaar begint in Göteborg een gewaagd experiment waarin 100 Zweedse gezinnen met een zelfsturende auto gaan rijden. In New York gaan zelfsturende auto’s begin volgend jaar de straat op. In Amsterdam rijden, net als in Oslo en Kopenhagen, al veel elektrische auto’s en groeit ook het aandeel deelauto’s gestaag – ideaal voor de introductie van de SDV op termijn.  Naarmate de conferentie vorderde werd duidelijk dat de werkelijke toepassing van de nieuwe geavanceerde autotechnologie niet in Europa, Amerika of het Midden-Oosten zal plaatsvinden, maar in China. Daar bestaan concrete plannen om elektrisch te gaan rijden en ook zelfsturend, te beginnen met het openbaar vervoer. Een Zweedse spreker vertelde ons dat hij even eerder in Singapore had gesproken, waar ook al een internationale conferentie over precies hetzelfde onderwerp was gehouden. Niets echter hoorde ik van de Japanse autofabrikanten of van initiatieven met zelfsturende auto’s in de grote steden als Tokio of Osaka. Steden lijken op voorhand overtuigd van het enorme succes van deze nog allerminst bewezen technologie. Over de ruimtelijke consequenties vooralsnog weinig informatie. Een enkeling verwacht extreme suburbanisatie, een ander hoopt op meer leefbare steden. In New York loopt het gebruik van openbaar vervoer nu al terug. Door nieuwe vormen van autodelen.

Tagged with:
 

Abu-Dubai megacity

On 13 oktober 2017, in economie, infrastructuur, internationaal, by Zef Hemel

Gelezen in Progrss van 29 december 2016:

Afbeeldingsresultaat voor dubai south airport abu dhabi

 

Dubai aan de Perzische Golf ontwikkelt op dit moment een compleet nieuw vliegveld ten zuiden van de stad. Kosten: 36 miljard dollar. Dubai South – ook wel Al Maktoum International airport genoemd – wordt het grootste vliegveld op aarde. Haar ligging loopt vooruit op het ontstaan van een reusachtige mega-conurbatie, ook wel aangeduid als Abu-Dubai: een samentrekking van Dubai en het 100 kilometer verderop gelegen Abu Dhabi. Dubai South kan beide steden namelijk heel gemakkelijk ontsluiten, want ligt op slechts 70 kilometer afstand van de laatste. Nu al is Dubai International met 70 miljoen passagiers een van de grootste en drukste luchthavens ter wereld (Schiphol: 63 miljoen passagiers). Jaarlijks groeit het aantal passagiers met 13 procent. Van hieruit kan twee derde van de wereldbevolking binnen 8 uur vliegen worden bereikt. Voor de stad schuilen hierin grote mogelijkheden, waarover zo dadelijk meer. Op de website Progrss las ik een artikel over de potentie van de corridor Abu-Dubai na gereedkomen van de nieuwe luchthaven. Die is ongekend mits beide emiraten straks goed weten samen te werken.

Nu al maakt de vliegtuigindustrie 27 procent uit van het bruto nationaal product van Dubai. Met Emirates Airlines beschikt de stadstaat zelfs over een van de snelst expanderende wereldspelers; liefst 40 procent van de totale vloot A-380’s komt voor rekening van deze vliegtuigmaatschappij. Met de nieuwe luchthaven zal in 2025 een capaciteit ontstaan van liefst 220 miljoen passagiers. Dan ook zal Emirates naar de nieuwe luchthaven verhuizen. Zo’n capaciteit is voor vliegvelden ongekend, dat is niet minder dan ruim drie keer de omvang van het huidige Schiphol. En de stad? Die bouwt dicht bij de nieuwe luchthaven een Expo die in 2020 zijn deuren zal openen. Deze World Expo, die 25 miljoen bezoekers uit de hele wereld moet trekken, zal gaan over duurzaamheid en over nieuwe vormen van mobiliteit: drones, zelfsturende auto’s, vliegtuigen, schepen. Totale kosten: 8 miljard dollar inclusief nieuwe metrolijnen. Hiermee wil Dubai nog meer geld en talent aantrekken. Oman, Saoedi Arabië en zelfs Pakistan proberen haar voorbeeld te volgen. Opletten dus.

Tagged with:
 

Als dat maar goed gaat

On 6 oktober 2010, in duurzaamheid, energie, by Zef Hemel

Gelezen in Dubai. The Story of the World’s Fastest City (2009) van Jim Krane:

In het hoofdstuk ‘The Airconditioned Nightmare’ schetst Jim Krane een beeld van de verwoestende werking van Dubai’s metropolitane ontwikkeling op de planeet aarde. De ecologische voetafdruk van de woestijnstad van vijf miljoen inwoners is volgens het Wereld Natuur Fonds op dit moment 9,5 hectare per persoon. Dat is eentiende hoger dan de Verenigde Staten (nummer 2) en meer dan drie keer het gemiddelde. De voetafdruk van Groot Brittannië is bijvoorbeeld 5,3 hectare en die van Frankrijk 4,9. Indien de hele wereld evenveel hulpbronnen zou gebruiken als Dubai, dan waren vier planeten aarde nodig. “Residents of the UAE and Dubai consume more water and electricity and produce more waste per capita than nearly anyone on the planet.” En het erge is, ecologisch bewustzijn is er totaal afwezig. Jim Krane interviewt in zijn boek Mathis Wackernagel, een Zwitserse ingenieur die vanuit Oakland, Californië, ecologische voetafdrukken pleegt uit te rekenen. Tegenwoordig staat hij aan het hoofd van het Global Footprint Network. Wackernagel beweert dat wanneer Dubai zijn laagbouw en zijn extreme hoogbouw zou middelen, een stedelijke schaal zou ontstaan die veel menselijker en duurzamer is. “Wackernagel points to Paris as an efficient cityscape.” In Parijs zijn minder liften nodig, gespreidere patronen van winkelvoorzieningen, beter openbaar vervoer, enzovoort.

Maar het ergste komt nog. Tussen 2002 en 2007 is het elektriciteitsverbruik van Dubai verdubbeld. Als Dubai met 16 procent per jaar blijft groeien, dan zal het bijna 10 miljard dollar moeten spenderen aan extra elektriciteitsvoorzieningen. Binnen twaalf jaar na nu verbruikt de stad evenveel energie als half Californië. “Crazy as it sounds, the world’s most energy-rich region is short of power.” Er wordt op dit moment al een kolengestookte centrale gebouwd om het noordelijke deel van de stad te voorzien van elektriciteit. En dat terwijl steenkool, de smerigste brandstof van alle, in het hele Midden Oosten helemaal niet wordt gewonnen. Het moet worden aangevoerd uit India en Zuid-Afrika. Als dat maar goed gaat.

Tagged with:
 

Suspension trauma

On 18 juli 2010, in internationaal, by Zef Hemel

Gelezen in Dubai. The Story of the World’s Fastest City’ (2009) van Jim Krane:

Is er ooit een dode gevallen tijdens de bouw van de Noord-Zuidlijn? Of bij de bouw van de Zuidas? Niet dat ik weet. Jim Krane meldt in zijn boek over Dubai dat tijdens de bouw van de woenstijnmetropool aan de Perzische Golf alleen al in 2004 liefst 880 mensen om het leven zijn gekomen. De meesten vielen uit de in aanbouw zijnde torens naar beneden. Weliswaar hing zestig procent van hen in veiligheidskleding aan touwen, maar door de val en het lange hangen ondersteboven vanwege de late redding overleefden ze het niet. Suspension trauma heet dat. Zuurstofgebrek in het hoofd. Binnen een uur zijn ze dood. De meeste bouwvakkers in Dubai komen uit India, uit plattelandsdorpen waar ze geiten hoedden en rijst verbouwden, en betreden voor het eerst van hun leven bouwsteigers, in in aanbouw zijnde wolkenkrabbers. Een ander probleem waar de Indiase bouwvakkers in Dubai aan lijden zijn leveraandoeningen. In de hoogbouw zijn geen toiletten geplaatst. Voor een plas moeten de mannen helemaal naar beneden. Dat duurt te lang, dus drinken ze niet. In de hitte van Dubai is dat buitengewoon onverstandig.

Na tweehonderd bladzijden vrijwel uitsluitend loftuitingen aan het adres van de bedenkers van Dubai komt journalist Jim Krane eindelijk te spreken over de duistere kanten van de bouw van de krankzinnige stad in de Arabische woestijn. In ‘’Blowback: the downside’ beschrijft hij nauwgezet het treurige leven van de gastarbeiders in de kampen en hun gezinnen op grote afstand. Slavenarbeid is het, een ander woord bestaat er niet. Weet u waar het me aan doet denken? Aan de bouw van de piramides in Egypte zoals beschreven door de Albanese schrijver Ismail Kadaré. Laat ze zich maar opwinden over de Noord-Zuidlijn, die verwaten Amsterdammers. Zolang er geen dode valt en de buitenlandse bouwvakkers goed betaald worden is die bouwput helemaal brandschoon. Een toonbeeld van ordentelijke stedenbouw, verre te prefereren boven het bouwgeweld in de Arabische Emiraten.

Tagged with:
 

Accuraat

On 9 juni 2010, in economie, internationaal, by Zef Hemel

Gelezen in ‘’Dubai The Story of the World’s Fastest City’ (2009) van Jim Krane:

Hoe belandden al die media eigenlijk in Dubai? Waarom zitten alle grote persbureaus van de wereld sinds kort geconcentreerd aan de Perzische Golf? Jim Krane schrijft over de instelling van de International Media Production Zone in Dubai. Een mooi lesje in maakbaarheid. Na de oprichting van Internet City, een vrijzone voor internetbedrijven in Dubai, wilde sjeik Mohammed ook een vrijzone voor mediabedrijven. Hij startte Media City door onbeperkt visa te verlenen, geen restricties aan kapitaal te verbinden en geen belasting te heffen. Zo lok je bedrijven, inderdaad. Alleen, de productiebedrijven kwamen niet, eenvoudig omdat er geen productiefaciliteiten waren, zoals geluidsstudio’s. Wel kwamen de correspondentschappen van de kranten en televisiestations naar Dubai. Het Sunnitische Al Arabya vestigde er zelfs zijn hoofdkwartier. Geld speelde zeker een rol. Maar de belangrijkste reden om naar Dubai te komen was deze: “Journalists need to travel to war zones, and Dubai sits in the middle of most of them, with great flight connections. Afghanistan is a three-hour flight, Baghdad is two hours. Pakistan is three hours. Lebanon is three hours. There are direct flights to Sudan, Congo, even lawless Somalia (…)” Israel, de grootste smeulende brandhaard in de wereld, noemt Krane wijselijk niet. Vermoedelijk zijn er geen rechtstreekse vluchten van Dubai naar Tel Aviv, maar het kan ook zijn dat hieruit weer eens de zelfopgelegde censuur van Krane blijkt, die opmerkelijk mild en vriendelijk over de heersers over Dubai schrijft. Dat neemt niet weg dat Dubai succesvol is geweest in het aantrekken van mediabedrijven uit de hele wereld en dat haar ‘gunstige’ geografische ligging daarbij ten volle is uitgebuit. Een opmerkelijk staaltje strategisch opereren voor een arabisch land. “Sheikh Mohammed launched the zone with a speech telling reporters they were free to write and say what they wanted, but it had better be accurate.”

Echt maken kun je dit soort economische clusters dus wel en niet. Het begint met gunstige fiscale regimes, dat is zeker. Maar wat vooral vereist is, is openheid, open grenzen en vrijheid voor iedereen om te zeggen en schrijven wat je wilt. De mediaproductiebedrijven kwamen aanvankelijk niet, want een zekere basisinfrastructuur is vereist. Maar ook die kun je maken, want Dubai heeft later met de omzetting van Media City in Internationale Media Production Zone precies dat gedaan. Het allerbelangrijkste echter is je internationale positie uitbuiten: de internationale luchthaven koppelen aan de hoogwaardige kennisclusters zoals ook Singapore en Maleisië doen. Welke economische sectoren passen bij het gegeven netwerk? Dat is iets anders dan een bot, op gesleep met goederen en mensen gericht mainportdenken zoals bij ons, maar vereist het nadenken over en het bouwen aan een echte metropool. Hoe? Eén voorbeeld: in plaats van gasrotonde van Europa kan Nederland trainingscentrum voor topsport worden in de wereld. Het intercontinentale netwerk van de Amsterdamse luchthaven ontsluit namelijk alle grote stadions in de wereld, non-stop en op de luchthaven ben je vanuit Amsterdam in tien minuten. Adidas weet het, maar Den Haag nog niet.

Tagged with: